Choroby narządu głosowego

Sad woman feeling sick without voice

Rzecz o chorobach narządu głosowego spowodowane nadmiernym wysiłkiem oraz nieprawidłową emisją głosu. Głos to narzędzie pracy coraz szerszej grupy zawodowej w Polsce. Powszechnie kiedyś panujący pogląd, iż kształcenie głosu obejmuje jedynie wokalistów i aktorów jest coraz mniej aktualne ponieważ coraz częstsze problemy związane z zachowaniem zdrowego głosu dotyczą przede wszystkim nauczycieli. Wynikają one z braku odpowiedniego kształcenia oraz nieodpowiedniej higieny głosu. „Emisja głosu (z łac. emitto czyli wysyłam, puszczam wolno) jest nauką, w skład której wchodzą wszystkie problemy związane z procesem wydobywania głosu zgodnie z prawami fizjologii oraz ogólnie przyjętą estetyką.”

Narząd głosu to bardzo delikatny instrument, który wymaga odpowiedniej higieny. Powinni pamiętać o tym przede wszystkim Ci ludzie, dla których jest on podstawowym narzędziem pracy czyli nauczyciele, wokaliści, politycy, lektorzy, aktorzy, prawnicy i in.

Do najczęstszych objawów związanych z niedyspozycją głosową możemy zaliczyć chrypkę, drapanie i suchość w gardle, kaszel, załamywanie się głosu a nawet czasowy bezgłos. Problemy te mogą wynikać m.in. z:

  • długiego czasu pracy głosem oraz nadmiernego wysiłku głosowego,

  • nieodpowiednich warunków klimatycznych sal wykładowych,

  • złej akustyki pomieszczeń i braku odpowiedniego nagłośnienia,

  • pracy w hałasie,

  • częstych infekcji dróg oddechowych.

Czynniki ryzyka mogą znacznie wzrosnąć przy braku odpowiedniej higieny głosu. Osoby pracujące zawodowo głosem powinny unikać zimnych, gazowanych napojów, alkoholu oraz powinny całkowicie zrezygnować z nikotyny, która powoduje podrażnienie błon śluzowych. Negatywny wpływ ma również brak snu, odwodnienie organizmu oraz nawykowy kaszel, który uszkadza fałdy głosowe.

Oprócz wymienionych już czynników zewnętrznych, negatywny wpływ na narząd głosowy mogą mieć choroby przewlekłe takie jak refluks żołądkowo–przełykowy, astma, alergia, zapalenie zatok oraz zaburzenia hormonalne u kobiet.

Podstawową metodą terapii zaburzeń głosu jest rehabilitacja, której zadaniem jest przywrócenie prawidłowej funkcji krtani oraz fizykoterapia, farmakoterapia, mikrochirurgia i in. W całościowej rehabilitacji i terapii głosu biorą udział foniatrzy, logopedzi, psychologowie, audiologowie.

Do najczęstszych chorób wynikających ze złej emisji głosu wśród osób zawodowo pracujących głosem zaliczamy:

  1. Niedomykalność strun głosowych inaczej niedomykalność fonacyjna głośni. Podczas fonacji struny głosowe nie zwierają się na całej długości, co prowadzi do powstania szczeliny, przez którą przepływa powietrze nieprzekształcone na falę akustyczną. Do głównych objawów niedomykalności zaliczamy szybką męczliwość głosu, chrypkę, matowość głosu, a nawet bezgłos. W leczeniu niedomykalności stosuje się najczęściej zabiegi fizykalne takie jak jonoforeza, galwanizacja i elektrostymulacja zlecone przez laryngologa – foniatrę.

  2. Guzki głosowe tzw. „guzki krzykaczy” lub „guzki śpiewacze” to małe zgrubienia występujące w przedniej i środkowej części fałdów głosowych. Początkowo są to guzki miękkie, które pod wpływem milczenia i odpowiednich leków wchłaniają się natomiast. nieleczone twardnieją i przechodzą w guzki twarde. Do najczęstszych objawów zaliczamy permanentną chrypkę, drżenie głosu, dwugłos, bezgłos.

  3. Polipy krtani – niezłośliwe guzy strun głosowych umiejscowione na wolnym brzegu struny głosowej, leczone chirurgicznie.

  4. Jednostronne przekrwienie struny głosowej – przekrwienie i obrzęk jednego z fałdów głosowych, powstaje na skutek przeciążenia głosu.

  5. Zmiany przerostowe – powodują pogrubienie fałdów głosowych i mogą mieć postać jednego polipa lub całkowitego zwyrodnienia fałdów głosowych.

Wszystkie wyżej wymienione choroby głosu spowodowane są nieprawidłową techniką emisji głosu związaną najczęściej z brakiem szkolenia. Jak pokazują badania dotykają one najczęściej nauczycieli. Dolegliwości te rzadko występują u wokalistów czy też śpiewaków, co może być oczywiście związane z większymi walorami głosu oraz wieloletnim szkoleniem. Czynnikiem współodpowiedzialnym za powstawanie zaburzeń głosu prócz braku odpowiedniego wyszkolenia może być stres, który powoduje spięcia mięśni np. krtani. Sprawia on, że oddech jest płytszy, a suchość w gardle charakterystyczna w sytuacjach stresowych zaburza wydzielanie śluzu co powoduje różnego rodzaju podrażnienia.

Problem dysfonii zawodowych przede wszystkim wśród nauczycieli – najliczniejszej grupy zawodowej, narażonej na nadmierny wysiłek głosowy jest niezwykle aktualny. Dlatego coraz większym zainteresowaniem cieszą się warsztaty i kursy emisji głosu prowadzone w całym kraju, które maja na celu polepszenie funkcjonowania aparatu mowy.

Prawidłowa fonacja wiąże się z ogólnym zdrowiem fizycznym człowieka. Ćwiczenia emisji głosu, to między innymi nauka poprawnego oddychania, które wpływa na pracę płuc i serca, a dalej na nasz system nerwowy. Kto zgłębił tajniki poprawnej emisji głosu łatwiej radzi sobie z bólem, stresem i zmęczeniem. Warto zatem zwracać uwagę na to, jak mówimy.

Poprawna emisja głosu pozytywnie wpływa więc na nasze samopoczucie i zdrowie. Osobom, które zawodowo pracują głosem daje nie tylko wygodę w mówieniu, ale również pomaga w sposób poprawny i zrozumiały przekazać odbiorcom zamierzone treści. Ponadto prawidłowa wymowa i fonacja świadczy o wysokiej kulturze osobistej i inteligencji osoby mówiącej, wpływając na jej status społeczny w życiu zawodowym i prywatnym.

Serdecznie zachęcam do pracy nad prawidłową emisją głosu!

Dominika Farbaniec

Be Music